Në Gjermani nis te Gewerbeamt. Në Zvicër nuk ka një zyrë të vetme: hapi i parë është leja, i dyti kasa AVS e kantonit, dhe vetëm pastaj, sipas xhiros, regjistri tregtar dhe TVSH-ja.
Hapi 0: a të lejon leja të punosh për vete?
Shumica e shqiptarëve në Zvicër nuk janë shtetas të BE-së, ndaj rregulli i lirisë së lëvizjes nuk vlen automatikisht për ta. Ligji për të huajt (AIG, neni 38) bën dallimin:
| Leja | Puna si i vetë-punësuar |
|---|---|
| C (Niederlassung / établissement) | E lejuar pa leje shtesë. |
| B për punë si i punësuar | Kalimi në vetë-punësim kërkon leje nga autoriteti kantonal (migracioni / tregu i punës). Pyet para se të nisësh. |
| B nga bashkimi familjar, F, N, L | Rregullat ndryshojnë sipas lejes dhe kantonit. Pyet zyrën e migracionit me shkrim. |
| Shtetas BE/EFTA (p.sh. me pasaportë italiane ose gjermane) | Rregullat e marrëveshjes për lëvizjen e lirë: lejohet, me njoftim/leje sipas rastit. |
Hapi 1: firma individuale apo shoqëri?
| Firma individuale (Einzelfirma) | GmbH / Sàrl | AG / SA | |
|---|---|---|---|
| Kapitali minimal | Asnjë | 20 000 CHF | 100 000 CHF (të paktën 50 000 të paguar) |
| Përgjegjësia | Pa kufi, me pasurinë personale | Deri te kapitali i shoqërisë | Deri te kapitali i shoqërisë |
| Regjistri tregtar | I detyrueshëm mbi 100 000 CHF të ardhura vjetore; poshtë, opsional | I detyrueshëm | I detyrueshëm |
| Për kë | Aktiviteti i vogël, viti i parë | Kur rritet rreziku ose xhiroja | Rrallë për fillestarët |
Për aktivitetin e vogël, rruga normale është firma individuale: emri i saj është emri dhe mbiemri yt, dhe shfaqet në regjistrin UID edhe pa regjistër tregtar. Me disa firma individuale, xhirot mblidhen për pragun 100 000 CHF.
Hapi 2: kasa AVS
- Shkon te kasa e kompensimit (Ausgleichskasse / caisse de compensation) e kantonit ku ke aktivitetin, ose te kasa e degës tënde profesionale nëse ka.
- Kasa vendos nëse je i vetë-punësuar, rast pas rasti, sipas fakteve ekonomike, jo sipas asaj që shkruan në kontratë (seksioni 3).
- Pas pranimit merr numrin e anëtarit dhe faturat tremujore të kontributeve (seksioni 6).
Hapi 3: TVSH dhe taksat
TVSH-ja vjen vetëm kur kalon pragun ose kur zgjedh vetë të regjistrohesh (seksioni 4). Taksat i deklaron me deklaratën vjetore kantonale (seksioni 7). Regjistrimi te AVS-ja nuk njofton as regjistrin tregtar, as TVSH-në, as bankën: secili bëhet veç e veç.